Ozon Tedavisi Ne İşe Yarar?
· Bilgilendirme yazısı
Ozon tedavisi (ozon terapi) bir hastalığı tek başına iyileştirmez; hekimin yürüttüğü tedaviye eklenen destekleyici bir uygulamadır. Sağlık Bakanlığı’nın kılavuzu ozonun uygulanabileceği durumları geniş bir liste hâlinde sayar. Çalışmalara bakınca tablo daha dar: diz kireçlenmesinde bir-iki ay süren bir yarar gösteren çalışmalar var; bel fıtığındaki olumlu sonuçlar görüntüleme eşliğinde disk içine yapılan enjeksiyona ait. Bağışıklık ve yorgunluk konusunda veri sınırlı.
Aşağıda önce mevzuatın ne dediğini, sonra çalışmaların ne gösterdiğini ve nerede durduğunu anlatıyoruz. Uygulamanın nasıl yapıldığı ozon terapi sayfasında.
Yönetmelik ve Bakanlık kılavuzu ne diyor?
Türkiye’de ozon uygulaması, Sağlık Bakanlığı’nın 28 Nisan 2026 tarihli Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği ve Bakanlığın Ozon Uygulama Kılavuzu’yla düzenlenir. Yönetmelik ozonu yalnızca bu alanda sertifikası olan hekimlerin ve diş hekimlerinin uygulayabileceğini yazar; hangi durumlarda uygulanabileceğini kılavuza bırakır. 1 Kılavuz ozonu “destekleyici yöntem” olarak tanımlar ve “hastalığı ortadan kaldıracağı veya tek başına tedavi edeceği gibi beyanlarda bulunulamaz” der. 2
Kılavuzun listesi geniştir. Bazı başlıklar:
- Bel ve boyun ağrısı, diz kireçlenmesi, fibromiyalji
- Romatoid artrit gibi bazı romatizma hastalıkları
- Egzama ve sedef gibi bazı cilt hastalıkları
- Ülseratif kolit ve astım gibi bazı bağırsak ve akciğer hastalıkları
- Halsizlik ve yorgunluk
- Diyabetik ayak yarası ve diş eti hastalığı (periodontit)
Kalp yetmezliği ya da viral hepatit gibi bazı durumlarda ozon yalnızca hastanelerdeki uygulama merkezlerinde ve ilgili uzman hekimin görüşüyle uygulanabilir. 1 2
Listede yer almak, yararın güçlü çalışmalarla gösterildiği anlamına gelmez. Kılavuz ozonun bu durumlarda kullanılabileceğini söyler; ne kadar işe yaradığını çalışmalar gösterir.
Çalışmalar ne gösteriyor?
Genel tablo. Randomize çalışmaların meta-analizlerini bir araya getiren 2026 tarihli bir şemsiye derleme dört kullanım alanını inceledi: kronik diş eti hastalığı, COVID-19, diyabetik ayak yarası ve yirmi yaş dişi cerrahisi. Değerlendirdiği bütün sonuçlarda kanıtın kesinliği düşük ya da çok düşüktü. Yazarlar, daha iyi tasarlanmış çalışmalar yapılana kadar ozonun rutin kullanımının gerekçelendirilemeyeceğini yazıyor. 3
Diz kireçlenmesi. Eklem içine yapılan ozon enjeksiyonlarını inceleyen 2026 tarihli bir meta-analize göre ağrı ve eklem işlevi birinci ve ikinci ayda düzeliyor, etki ikinci ayda en yüksek düzeye çıkıyor. Üçüncü ayda karşılaştırma gruplarıyla fark kalmıyor; altıncı ve on ikinci ayda eklem içi hyalüronik asit gibi etkin tedaviler daha iyi sonuç veriyor. 4 Bir başka meta-analiz (424 hasta) ise dördüncü ile altıncı ay arasında ağrı kontrolünü hyalüronik asitle benzer buldu. 5 İki meta-analiz altıncı ay için aynı sonuca varmıyor; ama ikisi de ozonu altıncı ayda hyalüronik asitten üstün bulmuyor. Altı aydan uzun süren bir yarar da gösterilmiş değil: ikinci meta-analiz bu dönemi kapsamıyor, birincisinde on ikinci ayda da etkin tedaviler daha iyi.
Bel fıtığı. Burada incelenen yöntem, görüntüleme cihazı eşliğinde disk içine yapılan ozon enjeksiyonudur. Bir meta-analizde bu yöntemle altıncı ayda steroid enjeksiyonuna göre daha yüksek tedavi başarısı, ilaç tedavisine göre daha fazla ağrı azalması bildirildi; on sekizinci ayda ağrıdaki azalma ameliyatla benzerdi. 6 Bel ağrısında ozonu inceleyen 2024 tarihli bir sistematik derleme ise uluslararası bel ağrısı kılavuzlarının ozonu tedavi seçenekleri arasında saymadığını yazıyor. 7 Disk içi enjeksiyon, görüntüleme eşliğinde ve ilgili uzman hekimlerce yapılan bir girişimdir; Bakanlık kılavuzu da böyle tanımlar. 2
Diyabetik ayak yarası. Cochrane’in 2015 tarihli derlemesi üç küçük çalışmaya (212 katılımcı) ulaşabildi ve ozonun yara iyileşmesine etkisi konusunda kesin bir sonuca varılamayacağını bildirdi. 8 Daha yeni bir meta-analiz (2024), ozon uygulananlarda iyileşen yara oranını daha yüksek buldu; ama değerlendirdiği çalışmalarda yanlılık riskinin yüksek olduğunu ve sonuçların doğrulanması gerektiğini de yazdı. 9
Fibromiyalji. 54 hastanın katıldığı randomize, plasebo kontrollü bir çalışmada, tedaviye ozon eklenen grupta yorgunluk ve “kendini iyi hissetme” puanlarıyla uyku kalitesi plasebo grubuna göre daha iyiydi. Hastalığın toplam etki puanında ise iki grup arasında fark çıkmadı. 10
Cilt. Akne, egzama, sedef ve yara gibi cilt sorunlarında ozonu inceleyen bir sistematik derleme (17 çalışma, 643 hasta) bazı sonuçları umut verici buldu; ama çalışmaların yöntem sorunları nedeniyle güvenli bir tedavi için yeterince sağlam kanıt oluşmadığını yazdı. 11
Ozon bağışıklığı güçlendirir mi, yorgunluğa iyi gelir mi?
Sık sorulan sorulardan biri bu. Bakanlığın kılavuzu halsizlik ve yorgunluğu ozonun uygulanabileceği durumlar arasında sayıyor; ozonun etkilerini anlatırken bağışıklık sisteminden de söz ediyor. 2 Hasta sonuçlarına bakan kontrollü çalışmalar ise az ve küçük:
- Yukarıdaki fibromiyalji çalışmasında yorgunluk puanı ozon grubunda daha iyiydi. Çalışma 54 kişilikti ve yalnızca fibromiyaljisi olan hastaları kapsıyordu. 10
- COVID-19 sonrası yakınmaları süren 73 hastayla yapılan bir pilot çalışmada, olağan tedaviye ozon eklenen grupta belirtilerin daha çok azaldığı ve bağışıklık hücrelerine ilişkin ölçümlerin düzeldiği bildirildi. Çalışmada plasebo yoktu; yazarlar bulguların doğrulanması gerektiğini yazıyor. 12
- Uykusuzluğu ve kas ağrısı (miyofasiyal ağrı sendromu) olan 103 hastanın tamamladığı randomize bir çalışmada, ilaç tedavisine ozon eklenen grupta uyku ve ağrı daha çok düzeldi; yazarlar yorgunluğun da daha çok azaldığını yazıyor. Bu çalışmada da plasebo yoktu. 13
Karşılaştırma grubu olmayan çalışmalar da var: kronik yorgunluk sendromu tanılı 200 hastanın izlendiği bir çalışmada hastaların çoğunda yorgunluk puanının belirgin biçimde düzeldiği bildirildi. 14 Karşılaştırma grubu olmadığı için bu düzelmenin ne kadarının ozona bağlı olduğu söylenemez.
Sağlıklı kişilerde ozonun bağışıklığı güçlendirdiğini ya da hastalanma sıklığını azalttığını gösteren randomize bir çalışmaya Ekim 2026’da yaptığımız taramada rastlamadık.
Bu yüzden ozon, yorgunluğu ya da sık hastalanmayı giderecek kanıtlanmış bir çözüm değildir; bu konuda söz veremeyiz. Sürekli yorgunluk ve sık hastalanma, önce muayene ve tetkikle nedeni araştırılması gereken yakınmalardır. Ozon bu araştırmanın yerine geçmez; gündeme gelirse araştırmadan sonra, destekleyici bir seçenek olarak gelir.
ABD’de durum farklı
ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) ozon üreten cihazlara ilişkin yürürlükteki kuralı ozonu “özgül, yardımcı ya da koruyucu tedavide bilinen yararlı bir tıbbi kullanımı olmayan zehirli bir gaz” olarak tanımlar ve ozonun solunmasının akciğerde ödeme yol açabileceğini yazar. 15 Yani bu kurala göre ozonun ABD’de kabul edilmiş bir tıbbi kullanımı yok. Türkiye’de ise ozon yukarıdaki yönetmelik ve kılavuzla, destekleyici bir uygulama olarak düzenlenmiştir.
Ozon tedavisinin zararı var mı, kimlere yapılmaz?
Kılavuza göre ozon gaz olarak doğrudan damara verilmez; gaz embolisi riski vardır. Şu durumlarda da ozon uygulanmaz: 2
- G6PD enzim eksikliği (favizm)
- Kontrol altında olmayan hipertiroidi
- Gebelik (cilde sürülen ozonlu yağ ve kremler dışında)
- Çok yüksek ve kontrolsüz tansiyon (malign hipertansiyon)
- Yoğun ve süren kanama
- Kan pulcuklarının (trombosit) ileri derecede düşük olması
- Beyin kanaması ve kalp krizi gibi hastalıkların akut dönemi
- Akut alkol zehirlenmesi
Pıhtılaşma bozukluğu olanlarda ve kronik hastalığı nedeniyle ilaç kullananlarda ayrıca dikkat gerekir. 2
Kılavuz, uygulamada sık görülebilen istenmeyen durumlar arasında tansiyonun düşmesini ya da yükselmesini, kan şekerinin düşmesini ya da yükselmesini, çarpıntıyı, baş dönmesini ve uykusuzluğu sayar; seyrek görülenler arasında inme ve kalp durması gibi ağır tablolar da vardır. 2
Kan alınıp ozonla karıştırılarak geri verilen yöntemin güvenliğini tarayan 2026 tarihli bir derleme, bildirilen ciddi olayların (alyuvarların parçalanması, kalp ve damar olayları, gaz embolisi, ağır alerjik tepki, enfeksiyon) çoğunlukla tek tek olgu bildirimlerine dayandığını ve gerçek sıklığın hesaplanamadığını yazıyor. Standart kurallara uyulduğunda sık görülen ciddi bir zarar saptanmamış. Derlemenin saydığı önlemler: işlemden önce G6PD testi, önerilen ozon yoğunluğunun aşılmaması ve steril çalışma. 16
Kılavuzda sayılan yöntemlerin hiçbirinde ozon solunarak verilmez. 2 Emzirme dönemi gibi ertelediğimiz öteki durumlar ozon terapi sayfasında.
Muayenehanede ozonu nasıl ele alıyoruz?
Bu sınırların içinde, destekleyici bir uygulama olarak. Önce sağlık öykünüzü dinler, kullandığınız ilaçları sorarız. Kanla yapılan bir yöntem düşünülüyorsa G6PD testi istenir. Ozon, kullandığınız ilacın ya da hekiminizin yürüttüğü tedavinin yerine geçmez. Kimi hastada planın bir parçası olur, kimi hastada hiç gündeme gelmez.
Sık Sorulan Sorular
Ozon tedavisi ne işe yarar?
Hekimin yürüttüğü tedaviye eklenen destekleyici bir uygulamadır. Çalışmalar diz kireçlenmesinde bir-iki ay süren bir yarar gösteriyor. Bir hastalığı tek başına iyileştirdiği gösterilmiş değildir.
Ozon tedavisi neye iyi gelir?
Sağlık Bakanlığı kılavuzu bel ve boyun ağrısını, diz kireçlenmesini, fibromiyaljiyi, bazı romatizma, cilt, bağırsak ve akciğer hastalıklarını, halsizlik ve yorgunluğu sayar. Listede yer almak yararın kanıtlandığı anlamına gelmez; bu alanların çoğunda kanıt sınırlıdır.
Ozon tedavisi bağışıklığı güçlendirir mi?
Bunu sağlıklı kişilerde gösteren randomize bir çalışmaya rastlamadık. Yorgunluk ve COVID-19 sonrası yakınmalarla ilgili kontrollü veriler küçük çalışmalardan geliyor. Sık hastalanma ve sürekli yorgunluk önce muayene ve tetkikle araştırılır.
Ozon tedavisinin zararları nelerdir?
Bakanlık kılavuzuna göre tansiyon ve kan şekeri değişiklikleri, çarpıntı ve baş dönmesi sık görülebilen istenmeyen durumlardır. Yayınlarda alyuvarların parçalanması, gaz embolisi, ağır alerjik tepki ve enfeksiyon gibi ciddi olaylar da bildirilmiştir; bir derlemeye göre gerçek sıklıkları bilinmiyor. Ozon gaz olarak damara verilmez, solunmaz. Kanla yapılan bir yöntem düşünülüyorsa önce G6PD testi istenir.
Ozon tedavisi kimlere yapılmaz?
Bakanlık kılavuzuna göre G6PD enzim eksikliğinde, kontrol altında olmayan hipertiroidide, gebelikte, çok yüksek ve kontrolsüz tansiyonda, yoğun kanamada, kan pulcuklarının ileri derecede düşük olduğu durumlarda, beyin kanaması ve kalp krizinin akut döneminde ve akut alkol zehirlenmesinde uygulanmaz.
Ozon tedavisini kimler uygulayabilir?
Yönetmeliğe göre yalnızca bu alanda Sağlık Bakanlığı’nca tescil edilmiş sertifikası olan hekimler ve diş hekimleri uygulayabilir; diş hekimleri yalnızca kendi meslek alanlarında.
Kaynaklar
- Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği, Resmî Gazete, 28 Nisan 2026, sayı 33237 ve ekleri. Ozonu uygulayabilecek kişiler; uygulanabilecek durumların kılavuzla belirlenmesi; uygulama merkezi açılabilecek kuruluşlar.
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Ozon Uygulama Kılavuzu, 2026 (sürüm 1.1). Uygulanabilecek durumlar, uygulanamayacak durumlar, yöntemler ve istenmeyen durumlar.
- Ozon tedavisinin etkinliği ve güvenliği: şemsiye derleme, 2026. Dört kullanım alanı; bütün sonuçlarda kanıt kesinliği düşük ya da çok düşük; rutin kullanım gerekçelendirilemiyor.
- Diz kireçlenmesinde eklem içi ozon: zaman-etki ilişkisi, sistematik derleme ve meta-analiz, 2026. Birinci ve ikinci ayda düzelme; üçüncü ayda fark yok; altıncı ve on ikinci ayda etkin karşılaştırma tedavileri daha iyi.
- Diz kireçlenmesinde eklem içi ozon ile hyalüronik asit: meta-analiz, 2024. 424 hasta; dördüncü–altıncı ayda ağrı kontrolü benzer.
- Bel fıtığında disk içi ozon enjeksiyonu: sistematik derleme ve meta-analiz, 2024. Altıncı ayda steroid enjeksiyonuna göre daha yüksek tedavi başarısı, ilaç tedavisine göre daha fazla ağrı azalması; on sekizinci ayda ağrı azalması mikrodiskektomiyle benzer.
- Bel ağrısı tedavisinde ozonun yararı: sistematik derleme, 2024. 28 yayın; yazarlara göre ozon bir tedavi seçeneği sayılmıyor, uluslararası bel ağrısı kılavuzları ozonu kapsamıyor.
- Diyabetik ayak yarasında ozon tedavisi: Cochrane derlemesi, 2015. Üç küçük çalışma, 212 katılımcı; kesin sonuca varılamıyor.
- Diyabetik ayak yarasında ozon tedavisi: sistematik derleme ve meta-analiz, 2024. Altı çalışma; ozon uygulananlarda iyileşen yara oranı daha yüksek; değerlendirilen çalışmalarda yanlılık riski yüksek.
- Fibromiyaljide ek tedavi olarak ozon: randomize, çift kör, plasebo kontrollü çalışma, 2023. 54 hasta; yorgunluk, “kendini iyi hissetme” ve uyku kalitesinde plaseboya göre düzelme; toplam etki puanında fark yok.
- Cilt hastalıklarında ozon tedavisi: sistematik derleme, 2022. 17 çalışma, 643 hasta; umut verici ama güvenli bir tedavi için sağlam kanıt yok.
- COVID-19 sonrası yakınmalarda majör ozon otohemoterapisi: pilot randomize kontrollü çalışma, 2024. 73 hasta; olağan tedaviye ozon eklenen grupta belirtilerde en az yarı yarıya azalma yüzde 71, yalnız olağan tedavide yüzde 45; plasebo yok.
- Uykusuzluk ve miyofasiyal ağrı sendromunda ilaç tedavisine eklenen ozon otohemoterapisi: randomize kontrollü çalışma, 2022. 103 hasta tamamladı; uyku ve ağrıda yalnız ilaç tedavisine göre daha fazla düzelme, yazarlara göre yorgunlukta da; plasebo yok.
- Kronik yorgunluk sendromunda ozon otohemoterapisi: karşılaştırma grubu olmayan çalışma, 2021. 200 hasta; çoğunda yorgunluk puanı düzeldi; karşılaştırma grubu yok.
- ABD Federal Düzenlemeler Kodu, 21 CFR 801.415 — Kabul edilebilir en yüksek ozon düzeyi. Ozon üreten cihazlara ilişkin FDA kuralı; (a) ve (b) fıkraları ozonun tıbbi kullanımını ve solunmasının etkilerini anlatır.
- Fibromiyaljide ozon otohemoterapisinin güvenliği ve istenmeyen olaylar: kapsam derlemesi, 2026. Ciddi olaylar çoğunlukla olgu bildirimi; sıklık hesaplanamıyor; G6PD testi, yoğunluk sınırı ve steril teknik öneriliyor.