Cilt Lekelerine Mezoterapi ile Yaklaşım
· Dr. Necip İlker Karakaş · İçerik güncellemesi:
Leke şikâyetiyle gelen hastaların çoğu daha oturmadan yanağını ya da el sırtını gösterir. Geçer mi? Cevap lekeye göre değişir, çünkü lekelerin hepsi aynı yerden gelmez. Bir kısmı yılların güneşinin birikimidir, bir kısmında hormonlar devrededir. Bazen eski bir sivilcenin ya da tahrişin bıraktığı izdir, bazen de yaşlanmanın kendisi. Her leke aynı yöntemle ele alınmadığından ilk iş lekenin ne olduğunu doğru koymaktır.
Muayenehanemizde sıra hep aynıdır. Önce bu lekenin tıbbi bir sorun olup olmadığına bakarız. Tür ve yöntem ondan sonra gelir. Sıra şaştığında ya aylar boşa gider ya da leke koyulaşır.
Önce şüpheli olanı ayıralım
Her renk değişimi kozmetik bir mesele değildir. Şu özelliklerden birini taşıyan lekede kozmetik uygulamaya geçmeyiz. Önce dermatoloji değerlendirmesi gerekir ve tanı konur.
- Kısa sürede büyüyen ya da şekil değiştiren
- Sınırları düzensiz, iki yarısı birbirine benzemeyen
- Kendi içinde birden fazla renk barındıran
- Çapı giderek artan
- Kanayan, kabuklanan ya da iyileşmeyen
- Kaşıntı, hassasiyet ya da his değişikliği yapan
Bu liste tanı koymaz. Yalnızca hekime gitme eşiğini çizer.
En sık gördüğümüz üç leke
Güneş lekesi
Yıllar içinde biriken güneşin izidir. Sınırları görece belirgin kahverengi alanlar olarak en çok yüzde ve el sırtında görürsünüz. Omuzlar ve dekolte de sık yerleşim yerleridir. Uygulamalara en belirgin yanıtı veren grup budur.
Melazma
Yüzde çoğunlukla iki yanda simetrik, harita gibi kıvrımlı sınırlarla yerleşen kahverengi-gri bir lekelenmedir. Gebelik, doğum kontrol yöntemleri ya da tiroit gibi hormonal etkiler onu tetikler. Güneş ve ısı da öyle.
Melazmada beklentiyi baştan doğru kuralım. Bu leke kronik seyreder ve tekrarlar. Gerçekçi hedef lekeyi açmak ve kontrol altında tutmaktır. Açılan lekenin bir süre sonra yeniden koyulaşması tedavinin işe yaramadığını göstermez. Tetikleyicilerden biri hâlâ devrede demektir.
Enflamasyon sonrası koyulaşma
Bir sivilce geçer, yerinde kahverengi bir iz kalır. Egzama, tahriş ya da yanlış uygulanmış bir işlem de aynı izi bırakabilir. Bu tür koyulaşma zamanla kendiliğinden açılma eğilimindedir. Burada önce altta yatan enflamasyonu kontrol altına alırız. Sivilcesi hâlâ aktifse önce sivilceyi durdururuz. Leke sonraya kalır.
Sivilceden sonra kalan düz bir renk değişikliği ile ciltteki çöküklük veya kabarıklık farklı değerlendirilir. Bu ayrımı sivilce izi mi, leke mi? yazısında ele aldık; altın iğne (RF mikroiğneleme) sayfasında ise bu yöntemin sınırlarını ve risklerini bulabilirsiniz.
Aynı yöntem her lekeye uymaz
Yanlış ayrım zarar verebilir. Güneş lekesinde işe yarayan bir yaklaşım melazmada tersine dönebilir. Melazma gibi hassas bir tabloda agresif yaklaşım lekeyi açmak yerine koyulaştırabilir.
Evde yapılan denemeler için de aynı şey geçerli. İnternetten bulunan karışımlar ve yüksek konsantrasyonlu asitler, kontrolsüz kullanıldığında cildi tahriş eder. Tahriş de arkasında kendi lekesini bırakır. Leke geçireyim derken yeni bir enflamasyon sonrası koyulaşmayla karşımıza gelen hastalar oluyor.
Leke mezoterapisinin yeri
Tür netleştikten sonra yöntemi konuşuruz. Leke mezoterapisinde cilt tonunu dengelemeye yönelik içerikleri ince iğnelerle lekeli bölgeye ve çevresine veririz. Amacımız cilt tonunun daha dengeli görünmesine destek olmaktır. Lekenin türü ve derinliği sonucu belirler, cilt yapınızın da payı vardır. Kesin bir sonuç sözü vermeyiz. Uygulamanın nasıl yapıldığını leke mezoterapisi sayfasında ayrıntılı anlattık.
Bir de sabır gerekir. Pigment yavaş değişir. Sonucu ertesi hafta aynada aramayın. Değerlendirmeyi haftalar-aylar ölçeğinde yaparız ve genellikle bir seans serisi gerekir.
Güneş kremi olmadan olmaz
Hangi yöntemi seçersek seçelim, muayenehanemizde ilk konuştuğumuz şey güneş korumasıdır, çünkü onsuz hiçbir leke yaklaşımı kalıcı sonuç vermez. Pigment üretimini güneş ışığı uyarır. Korunmazsanız açtığımız leke geri gelir.
Yüksek faktörlü güneş koruyucuyu yılın her mevsiminde kullanırsınız. Bulutlu günler dahil. Gün içinde de tazelersiniz. Melazmada ısı ve görünür ışık da tetikleyebildiği için krem tek başına yetmez, şapka ve gölge gibi fiziksel korunma devreye girer.
Güneş korumasını sürdürmeyecek bir hastada hangi yöntem seçilirse seçilsin beklenen fayda sınırlı kalır.
Muayenede neye bakarız
Lekenizin türünü ve size uygun yaklaşımı cildinize bakmadan söyleyemem. Bu yazıdaki tarifler yol gösterir ama tanı koymaz. Hekime danışmadan kozmetik ürünlerle aylar süren denemelere girmek zaman kaybettirir, bazı durumlarda tabloyu ağırlaştırabilir.
Sık Sorulan Sorular
Lekem tamamen geçer mi?
Türüne bağlı. Yüzeysel güneş lekelerinde belirgin bir açılma görülebilir. Melazmada tamamen silinmesini beklemeyin, bu lekede açılma ve kontrol hedeflenir. Sivilce ya da tahriş sonrası koyulaşma ise zamanla kendi kendine açılma eğilimindedir.
Melazma neden geri geliyor?
Çünkü onu tetikleyen şeyler ortadan kalkmıyor. Hormonal etki sürdüğü, güneşe ve ısıya maruz kaldığınız sürece açılan leke geri dönebilir. Bunu uygulamanın başarısızlığı olarak okumayın. Melazma kronik seyirli bir tablodur ve sürekli korunma ister.
Güneş kremi gerçekten şart mı?
Evet, hem de uygulamanın kendisinden daha belirleyici. Pigment üretimini uyaran şey güneş ışığıdır. Yüksek faktörlü koruyucuyu yalnızca yazın değil yılın her mevsiminde düzenli kullanmanız ve gün içinde tazelemeniz gerekir.
Evde uyguladığım karışımlar zarar verir mi?
Verebilir. Kontrolsüz asit ve ürün kullanımı cildi tahriş eder, tahriş de arkasında yeni bir koyulaşma bırakabilir. Melazmanız varsa daha da dikkatli olun. Agresif yaklaşım bu lekeyi açmak yerine koyulaştırabilir.
Hangi lekelerde önce hekime gitmeliyim?
Büyüyen, şekil değiştiren, sınırı düzensiz ya da içinde birden fazla renk olan, kanayan ya da iyileşmeyen lekelerde. Böyle bir lekeye kozmetik gözle bakmayız, önce dermatoloji değerlendirmesi gerekir.
Sonuç ne kadar sürede görülür?
Pigment yavaş değişir, haftalar-aylar ölçeğinde konuşuyoruz ve çoğu zaman birden fazla seans gerekir. Aynaya her gün bakarak farkı göremezsiniz. Başlangıçla sonrasını aynı ışık koşullarında karşılaştırmak daha güvenilir bir ölçüdür.
Yaz aylarında uygulama yapılır mı?
Güneşin arttığı dönemde planlamayı daha dikkatli yaparız ve korunma yükü artar. Yapılıp yapılmayacağına lekenizin türüne ve o dönemde güneşe ne kadar çıkacağınıza bakarak birlikte karar veririz.
Leke görünümüne yönelik seçeneklerden biri olan leke mezoterapisini uygulama sayfasında ayrıntılı anlattık. Sizin lekenize uyup uymadığını ise sizi görmeden söyleyemeyiz.